زمان بارگزاری این صفحه: 10:27 AM UTC

نام قدیم شهر های ایران/ رشت= بیه پس

گیلان در اوستا با نام «وارِنا» معرفی شده است و یونانیان این سرزمین را با نام یکی از اقوام بومی ایران پیش از آمدن آریایی‌ها یعنی کادوسیان می‌نامیدند.

نام قدیم شهر های ایران

پایگاه تحلیلی خبری صدای گیلان (sedayegilan.ir)؛

گیلان

گیلان در اوستا با نام «وارِنا» معرفی شده است و یونانیان این سرزمین را با نام یکی از اقوام بومی ایران پیش از آمدن آریایی‌ها یعنی کادوسیان می‌نامیدند.

 

گیلان قسمتى از کرانه‌های جنوب غربى و غرب دریاى خزر است که از گذشته دور تا چند قرن پیش به دو بخش تقسیم می‌شد. بخش غربى؛ سمت راست سفیدرود را «بیه پس» و بخش شرقى؛ یعنى سمت چپ سفیدرود را «بیه پیش» می‌گفتند. بیه در زبان محلى به معناى رود یا ساحل است. بدین ترتیب بیه پس به سرزمینى اطلاق مى‏شد که عقب سفیدرود قرار داشت و بیه پیش به سرزمینى اطلاق مى‏شد که جلوی سفیدرود قرار داشت.

 

بنا به گفته عبدالرزاق سمرقندى مؤلف کتاب مطلع السعدین و مجمع البحرین (قرن نهم هجرى)، دو بخش گیلان داراى دو تخت‌گاه بوده است که تخت‌گاه بیه پس شهر فومن و تخت‌گاه بیه پیش شهر لاهیجان بوده است.

 

برخى از محققان در اطلاق نام گیلان بر این سرزمین معتقدند که این سرزمین محل سکونت قومى به نام «گلاى» بوده است که بعدها به صورت گیل درآمده و «ان» پسوند مکان به آن اضافه شده و نام گیلان به خود گرفته است بنابراین گیلان کلمه‌ای مرکب از «گیل» و «ان» به معناى مکان گیل‌ها می‌باشد.

 

گروهى دیگر از محققان نام گیلان را مأخوذ از کلمه «گِل» می‌دانند زیرا در اثر بارش مداوم باران، زمین‌هاى آن غالباً باتلاقى و گل‌آلود است.

 

الکساندر خودزکو در این باره آورده است: «نام این ایالت که ساکنانش گاهى آن را گیل و زمانى گیلان و گاهى گیلانات می‌نامند، در واقع معرِّف سرزمینى باتلاقى است.

 

در واقع زمین این بخش از کرانه‌های دریاى خزر، از سایر نواحى پست‌تر است و تعداد بیشمارى از رودهاى سیلابى که از شکاف کوه‌های خزر سرچشمه می‌گیرند، این سرزمین را که شیب ناچیز آن مانع از تخلیه سریع آب است، مشروب ساخته و فضاى آن را مدام از رطوبت آکنده می‌دارند».

 

برخى از تاریخ‌‌نگاران پیشین مانند مؤلف کتاب بستان السیاحه، گیلان را مأخوذ از نام جیل بن ماسل از فرزندان حضرت نوح می‌دانند که این سرزمین را بنا نموده است.

 

برخى نیز مانند لسترنج در کتاب سرزمین‌های خلافت شرقى درباره نامگذارى این سرزمین به نام جیلان آورده است: «زمین‌های رسوبى دلتا را جغرافى‌نویسان عرب به طور خاص جیل یا جیلان می‌گفتند و وقتى می‌خواستند تمام ایالت گیلان را اراده کنند، آن را به صورت جمع یعنى جیلانات (گیلانات) می‌نامیدند.»

 

منطقه گیلان تا قبل از اسلام به نام دیلم و دیلمان مشهور بود و تا قرن چهارم یعنى همزمان با اوجگیرى قدرت آل‏بویه، تمام منطقه گیلان و ولایات کوهستانى شرق گیلان در امتداد دریاى خزر یعنى طبرستان (مازندران)، جرجان (گرگان) و قومس (سمنان)، جزو ایالت دیلم بود و مجموع این مناطق را دیلمان می‌نامیدند ولى بعدها این نواحى از هم تفکیک شده و رفته رفته اسم دیلم نیز از زبان‌ها افتاد و نام زمین‌های دلتاى سفیدرود یعنی «جیلان» بر تمام ناحیه مجاور اطلاق گردید. امروزه از دیلم بزرگ تنها بخش دیلمان از شهرستان سیاهکل بر جاى مانده است.

 

گیلان در دوران هجوم مسلمانان، «دارالمرز» نامیده می‌شد و این وجه تسمیه شاید به این خاطر باشد که حدود متصرفات مسلمین در این نقطه به پایان می‌رسید.(dir.wikipg.com)


 

نام قدیم برخی شهرهای گیلان؛

ﺍﻧﺰﻟﯽ = ﺑﻨﺪﺭ ﭘﻬﻠﻮﯼ

چند روایت درباره نام انزلی:۱-  انزلی برگرفته از کلمه انزلیج یعنی اسکله ی پهلو گرفتن کشتی ها. ۲-  برگرفته از نام قوم انزان که در گذشته در ساحل دریای مازندران می زیستند. ۳-  انزل و یا انگر که به معنی لنگر است. ۴-  چون کادوسیان, یعنی ساکنان بومی گیلان با پارسیان متحد شدند, به این مناسبت این محل را انشان یا انزان که خاستگاه پارسیان بود نامیدند. در سال ۱۳۱۴ نام شهر را به پهلوی تغییر دادند و در سال ۱۳۵۷ دوباره به انزلی تغییر یافت.

 

ﻫﺸﺘﭙﺮ = هشتپر طوالش ، تالش

 

ﻻﻫﯿﺠﺎﻥ = ﺭﯾﻪ

لاهیجان: یعنی شهر ابریشم . دکتر بهرام فره وشی استاد زبان های باستانی می نویسد : لاه در پارسی میانه به ابریشم اطلاق می شده و در برهان قاطع لاه به معنی پارچه ابریشمی سرخ آمده است. لاهیگان که لاهیجان شده یعنی محلی که در آن جا ابریشم به دست می آید.

 

ﺭﺷﺖ = ﺑﯿﻪ ﭘﺲ (بیه در زبان محلى به معناى رود یا ساحل است)

نام قدیم رشت دارالمرز بود. نمیدانم از کی به رشت تغییر یافت. روایتی است که چون این شهر یکی از مراکز بزرگ ابریشم ریسی بود نام رشت که مشتق از ریسیدن و رشتن است روی آن گذاشته شد. به روایتی دیگر کلمه رشت از دوبخش “رش” یا وارش که به معنی باران ریز است و پسوند “ت” که تداوم را می رساند تشکیل شده است, و مجموع آن می شود شهر باران های همیشگی. به عقیده دهخدا کلمه رشت به حساب ابجد سال ۹۰۰ هجری می شود و چون شهر در این سال ساخته شده است، آن را رشت نامیدند .

 

رودسر
رودسر از شهرهای باستانی ایران است و در دوران باستان کوتم نامیده می شد. عرب ها آن را هوسم می نامیدند. نزدیک به پانصد سال پیش نام شهر به رودسر (کنار رود) تغییر یافت .

 

صومعه سرا
اسم این شهر برگرفته از عارف بزرگ قرن چهارم و پنجم هجری شیخ عبدالله صومعه ای می دانند که امروزه مزارش در اول جاده صومعه سرا ـ فومن قرار گرفته است. برخی بر این باورند که چون در گذشته های دور در این منطقه گلی به نام (صومعه) وجود داشته و اسم آن از آن جا برگرفته شده است. از آن جا که در زبان گیلکى صومعه سرا را ” سوماسرا” تلفظ مى کنند، و با توجه به معنى کلمه “سوما” که زاهد و بى ریا معنى مى دهد، گروهى این مساله را دلیل نام گذارى این منطقه می دانند. و البته قرار گرفتن تعداد قابل توجهى امام زاده و مسجد در این منطقه نیز از نکات قابل اشاره در نام گذارى این شهرستان است. (این مطلب تماما از وبلاگ سوما است که نشانی آن در پایین آورده می شود)

 

لنگرود
لنگرود که در قدیم بندری آباد بود و چون در رودخانه اش کشتی ها و قایق ها لنگر می انداختند، نام “لنگر رود” و بعدها لنگرود را به خود گرفت.

 

آستارا
در گذشته چون در منطقه آستار مرداب ها و باتلاق های زیادی بود، کاروان هایی که از آن جا می گذشتند بسیار آهسته و با احتیاط باید از آن منطقه می گذشتند, و آن منطقه را آسته رو یا آهسته رو می خواندند, که کم کم به آستارا تبدیل شد.(aryaadib.blogfa.com)

 


ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ = ﺍﺳﭙﺎﻧﻪ – ﺳﭙﺎﻫﺎﻥ – ﺟﯽ

ﻣﯿﺎﻧﺸﻬﺮ = ﻣﯿﺎﻧﺪﻩ – ﺷﻬﺮ ﺻﻮﺭ

ﺁﺑﺎﺩﺍﻥ = ﻋﺒﺎﺩﺍﻥ

ﺁﺑﺎﺩﻩ = ﺁﻭﺍﺩﯾﺠﻪ _ ﺁﭘﺎﺗﯿﻪ

ﺍﺭﺩﺑﯿﻞ = آرتاویل

ﺍﺳﻔﺮﺍﯾﻦ = ﻣﯿﺎﻥ ﺁﺑﺎﺩ

ﺍﺷﮑﻨﺎﻥ = ﺳﻮﺩﺍﺑﮕﺮﺩ

ﺍﻫﺮ = ﺍﺭﺳﺒﺎﺭﺍﻥ

ﺍﯾﺬﻩ = ﻣﺎﻝ ﺍﻣﯿﺮ – آنزان

ﺍﯾﻼﻡ = ﺣﺴﯿﻦ ﺁﺑﺎد

ﺍﻫﻮﺍﺯ = ﻧﺎﺻﺮیه – اکسین

ﺁﺫﺭﺷﻬﺮ = ﺩﻫﺨﻮﺍﺭﻗﺎﻥ

ﺁﻣﻞ = آمارد

ﺍﺭﺍﮎ = ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺁﺑﺎﺩ

ﺍﻧﺪﯾﻤﺸﮏ = ﺻﺎﻟﺢ ﺁﺑﺎﺩ

ﺍﯾﺮﺍﻧﺸﻬﺮ = ﭘﻬﺮﻩ

ﺍﺭﻭﻣﯿﻪ = ﺭﺿﺎﺋﯿﻪ

ﺑﺠﻨﻮﺭﺩ = ﺑﯿﮋﻧﮕﺮﺩ – ﭼﺮمگاﻥ

ﺑﻬﺒﻬﺎﻥ = ارجان

ﺑﻮﺷﻬﺮ = ﺭﯼ ﺷﻬﺮ

ﺑﺎﺑﻞ = مه میترای

ﺑﺎﺑﻠﺴﺮ = ﻣﺸﻬﺪ ﺳﺮ

ﺑﻨﺪﺭ ﺍﻣﺎﻡ = ﺑﻨﺪﺭ ﺷﺎﻫﭙﻮﺭ

ﺑﻨﺪﺭ ﺗﺮﮐﻤﻦ = ﺑﻨﺪﺭ ﺷﺎﻩ

ﺑﻨﺪﺭ ﻋﺒﺎﺱ = ﮔﻤﺒﺮﻭﻥ

ﺑﻬﺸﻬﺮ = ﺍﺷﺮﻑ

ﺑﯿﺮﺟﻨﺪ = قهستا

ﺑﯿﺠﺎﺭ = ﮔﺮﻭﺱ

ﭘﺎﻭﻩ = ﺍﻭﺭﺍﻣﺎﻧﺎﺕ

ﺧﺮﻡ ﺍﺑﺎﺩ = ﺷﺎﭘﻮﺭﺧﻮﺍﺳﺖ

ﭘﻠﺪﺧﺘﺮ = ﭘﺎﭘﯿﻞ

ﭘﯿﺮﺍﻧﺸﻬﺮ = ﺧﺎﻧﻪ

ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ = ﺿﯿﺎﺀﺁﺑﺎﺩ ، سیادهن

ﺗﺒﺮﯾﺰ = تَورِژ

تهران=طهران

ﺗﻨﮑﺎﺑﻦ = ﺷﻬﺴﻮﺍﺭ

ﺧﺮﻣﺸﻬﺮ = ﻣﺤﻤﺮﻩ

ﺧﻠﺨﺎﻝ = ﻫﺮﻭﺁﺑﺎﺩ

ﺧﻮﯼ = ﺳﻮﻟﺪﻭﺯ ﺩﺍﺭﺍﺏ = ﺩﺍﺭﺍﺑﮕﺮﺩ .. ﻗﺪﯾﻤﯿﺘﺮﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﻫﺨﺎﻣﻨﺶ

ﺩﺍﻣﻐﺎﻥ = ﺻﺪ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ

ﺩﺭﻩ ﺷﻬﺮ = ﺑﺪﺭﻩ

ﺩﺭﻩ ﮔﺰ = ﻣﺤﻤﻮﺩﺁﺑﺎﺩ

ﺩﺯﻓﻮﻝ = ﺩﮊﭘﻞ

ﺩﺳﺘﮕﺮﺩ = ﺧﻠﺠﺴﺘﺎﻥ

ﺩﺷﺖ ﺁﺯﺍﺩﮔﺎﻥ = ﺳﻮﺳﻨﮕﺮﺩ – ﺩﺷﺖ

ﺩﻫﺪﺷﺖ = ﺑﻼﺩﺷﺎﻫﭙﻮﺭ

ﺩﻭﺩﺍﻧﮕﻪ = ﮐﻬﻨﻪ ﺩﻩ

ﺩﯾﻮﺍﻧﺪﺭﻩ = ﻣﯿﺮﺍﻧﺸﺎﻩ

ﺭﺍﻣﺴﺮ = ﺳﺨﺖ ﺳﺮ

ﺭﯼ = ﺭﺍﻗﺲ – ﺭﮐﺲ

ﺯﺍﻫﺪﺍﻥ = ﺩﺯﺩﺍﺏ

ﺯﻧﺠﺎﻥ = کهن دژ ، خمسه

سیرجان=سمنگان

ﺳﺎﺭﯼ = ﻃﻮﺳﺎﻥ

ﺳﺎﺭﺩﻭﺋﯿﻪ = ﺍﺳﻔﻨﺪﻗﻪ ﺟﯿﺮﻓﺖ

ﺳﺒﺰﻭﺍﺭ = ﺑﯿﻬﻖ

ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺁﺑﺎﺩ = ﺣﺎﺟﯽ ﺁﺑﺎﺩ

ﺳﻠﻤﺎﺱ = ﺷﺎﭘﻮﺭ

ﺳﻤﻨﺎﻥ = ﻗﻮﻣﺲ

ﺳﻨﻨﺪﺝ = ﺳﻨﻪ ﺩﮊ

ﺷﺎﺩﮔﺎﻥ = ﻓﻼﺣﯿﻪ

ﺷﺎﻩ ﺁﺑﺎﺩ = ﻏﺮﺏ ﻫﺎﺭﻭﻥ ﺁﺑﺎﺩ

ﺷﻤﯿﺮﺍﻧﺎﺕ = ﺗﺠﺮﯾﺶ ، طجرشت

ﺷﻬﺮ ﮐﺮﺩ = ﺩﻩ ﮐﺮﺩ

ﺷﻬﺪﺍﺩ = ﺧﺒﯿﺾ

ﺷﻮﺵ= ﺳﻮزیانا

ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ = ﻋﻠﯿﺸﺎﻩ ﻋﻮﺽ

ﺷﯿﺮﺍﺯ = ﺷﯿﺮﺍﻥ ﺁﺯ

ﻃﺎﺭﻡ ﺳﻔﻠﯽ = ﺳﯿﺮﺩﺍﻥ

ﻃﺎﺭﻡ ﻋﻠﯿﺎ = ﺟﻮﺭﺯﻕ

ﻃﺎﻟﻘﺎﻥ = ﺷﻬﺮﮎ

ﻃﺒﺲ = ﮔﻠﺸﻦ

ﻋﻠﯽ ﺁﺑﺎﺩ = ﺷﺎﻫﯽ

ﻓﺮﺩﻭﺱ = ﺗﻮﻥ

ﻓﺮﯾﺪﻥ = ﺩﺍﺭﺍﻥ

ﻓﺴﺎ = ﭘﺴﺎ

ﻗﺎﺋﻢ ﺷﻬﺮ = ﺷﺎﻫﯽ – ﻋﻠﯽ ﺁﺑﺎﺩ

ﻗﺮﻭﻩ = ﯾﯿﻼﻕ

ﻗﺰﻭﯾﻦ = کشوین

ﺷﻬﺮﺿﺎ = قمشه

ﻗﻢ = آرتاریت

ﻗﻮﭼﺎﻥ = ﺧﯿﺒﻮ ﺷﺎﻩ

ﮐﺎﺯﺭﻭﻥ ﺷﻬﺮ = ﺷﺎﻫﭙﻮﺭ

ﮐﺎﺷﻤﺮ = ﺗﺮﺷﯿﺰ

ﮐﺮﻣﺎﻥ = گواشیر

ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ = ﮐﺎﻣﺒﺎﺩﻥ

ﮐﻼﺭﺩﺷﺖ = ﺣﺴﻦ ﮐﯿﻒ

ﮐﻼﻟﻪ = ﮐﻮﮐﻼﻥ

ﮐﻠﯿﺒﺮ = ﺑﺮﺑﺮ

ﮔﭽﺴﺎﺭﺍﻥ = ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ

ﮔﺮﮔﺎﻥ = ﺍﺳﺘﺮ ﺁﺑﺎﺩ

ﮔﺮﻣﺴﺎﺭ = خوار

ﮔﻨﺒﺪ ﮐﺎﻭﻭﺱ = ﺩﺷﺖ ﮔﺮﮔﺎﻥ

ﻟﻨﺠﺎﻥ = لنجون

ﻟﻮﺍﺳﺎﻧﺎﺕ = ﮐﻠﻨﺪﻭﮎ

ﻣﺮﯾﻮﺍﻥ = ﺩﮊﺷﺎﻫﭙﻮﺭ

ﻣﻼﯾﺮ = ﺩﻭﻟﺖ ﺁﺑﺎﺩ

ﻣﻠﮑﺎﻥ = ﻣﻠﮏ ﮐﻨﺪﯼ

مشهد= توس ، سناباد

ﻣﺸﮑﯿﻦ ﺷﻬﺮ = ﺧﯿﺎﻭ

ﺟﻬﺮﻡ = ﮔﻬﺮﻡ

ﻣﻤﺴﻨﯽ = مالکی

ﻣﯿﺎﻧﻪ = ﻣﯿﺎﻧﺞ

ﻧﻮﺭ = ساﻟﺪﻩ

ﻧﻬﺒﻨﺪﺍﻥ = ﺷﻮﺳﻒ

ﻧﻰ ﺭﻳﺰ = ﻧﻴﺰﻩ ﺭﻳﺰ ‏( ﺳﻼﺡ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻮﺭﻭﺵ ﮐﺒﻴﺮ ‏) ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﻧﻴﺰﻩ

ﻧﯿﮑﺸﻬﺮ = ﻗﺼﺮ ﻗﻨﺪ

ﻧﻮﺷﻬﺮ = خاچک

ﻫﺸﺘﺮﻭﺩ = ﺁﺫﺭﺍﻥ

ﻫﻤﺪﺍﻥ = هگمتانه – ﺍﮐﺒﺎﺗﺎﻥ

ﻫﺎﺩﯼ ﺷﻬﺮ = ﻋﻠﻤﺪﺍﺭ ﮔﺭﮔﺮ

ﻫﻮﯾﺰﻩ = هوزگان

ﯾﺎﺳﻮﺝ = ﺗﻞ ﺧﺴﺮﻭ

ﯾﺰﺩ = ﺍﯾﺴﺎﺗﯿﺲ،گثه

ﺯﺍﺑﻞ = حسین آباد

/پارسینه


مطالب بیشتر؛

  • ارتباط مراسم 9دی و مراسم مرتضی پاشایی! در اینکه اصولگرایان تندرو و جبهه پایداری اصرار داشتند که 9 دی امسال را بزعم خودشان هر چه می توانستند برجسته تر و پر سر و صداتر برگزار کنند تردیدی نمی توان داشت.
  • فرهنگ حزبي در كشور ما بسيار ضعيف است فرهنگ حزب در کشور بسیار ضعیف است، مخصوصا نهاد‌های سیاسی که باید تشکیل شوند و به کادر‌ها آموزش دهند، متاسفانه در کشور ما حزب‌ها تشکیل و فردا منشعب می‌شوند و به همین دلیل است که احزابی که فعالیت طولانی دارند […]
  • سوگند رئیس جدید پنتاگون صدای گیلان - وزیر دفاع جدید آمریکا در حضور معاون رئیس جمهور این کشور سوگند یاد کرد تا سکان هدایت پنتاگون را به دست گیرد.
  • به تمدید بیمه‌نامه شخص ثالث حساس باشید صدای گیلان - رییس پلیس گیلان با اشاره به اینکه حادثه خبر نمی کند ، بحث سنگین دیه را مطرح کرد و از رانندگان خواست نسبت به تمدید بیمه‌نامه شخص ثالث خود اقدام کنند.
  • معاوضه «گردنه حیران» با ویلا!/ تصاویر گردنه شبیه شهرک ویلایی شده و منظر طبیعی آن از بین رفته است. دیگر از حیرانی در «گردنه‌ حیران» خبری نیست.



یک نظر یا دیدگاه برای “نام قدیم شهر های ایران/ رشت= بیه پس”

  1. ناشناس نوشته است:

    با سلام خسته نباشید.
    فرمودید که بیه پس یعنی رشت.که این امکان ندارد.زیرا در زمانهایی که رشت تشکیل نگردیده بوده این اسم موجود بوده و به فومنات با مرکزیت فومن گفته میشده




عناوین ویژه