زمان بارگزاری این صفحه: 2:07 PM UTC

«گونتر گراس» درگذشت/ «گونتر گراس» که بود و چرا به «دایناسور» معروف شد؟

یکی از جنجالی‌ترین رخدادهای زندگی گونتر گراس، مصاحبه‌ او درباره‌ کتاب «پوست کندن پیاز» در سال 2006 بود که طی آن این برنده‌ نوبل ادبیات اعتراف کرد زمانی عضو ارتش نازی بوده است.

«گونتر گراس»

پایگاه تحلیلی خبری صدای گیلان (sedayegilan.ir)؛

گونتر گراس – نویسنده مطرح برنده نوبل ادبیات – درگذشت.

ناشر آثار گراس (اشتایدل) اعلام کرده این نویسنده آلمانی در سن 87 سالگی در بیمارستانی در شهر لوبک از دنیا رفته است.

 

این خبر را رسانه‌های آلمان دقایقی پیش منتشر کرده‌اند.

 

«گونتر ویلهلم گراس» رمان‌نویس، شاعر، نمایشنامه‌نویس، تصویرگر، مجسمه‌ساز و نقاش آلمانی متولد 16 اکتبر 1927 در شهر «دانتسیگ» بود که در سال 1999 به عنوان برنده‌ جایزه نوبل ادبیات معرفی شد. این نویسنده سرشناس در سال 1959 با نگارش رمان «طبل حلبی» که به 24 زبان ترجمه شده است به شهرت رسید.

 

او رمان کوتاه «موش و گربه» را در سال 1961 به چاپ رساند و در سال 1963 «سال‌های سگی» را روانه‌ بازار کتاب کرد. این آثار که هر سه به ظهور نازیسم پرداخته‌اند، به عنوان «سه‌گانه‌ دانتسیگ» معروف‌اند.

 

یکی از جنجالی‌ترین رخدادهای زندگی گونتر گراس، مصاحبه‌ او درباره‌ کتاب «پوست کندن پیاز» در سال 2006 بود که طی آن این برنده‌ نوبل ادبیات اعتراف کرد زمانی عضو ارتش نازی بوده، در حالی‌که پیش از آن تصور می‌شد او به علت آن‌که خیلی جوان بوده، در ارتش نازی عضویت نداشته است.

 

جایزه کارل گئورگ بوشنر سال ۱۹۶۵، جایزه‌ توماس مان ۱۹۹۶، جایزه‌ پرنس آستوریاس ۱۹۹۹ و دکترای افتخاری دانشگاه آزاد برلین از جمله افتخارهای این نویسنده‌ بزرگ آلمانی هستند.

 

گونتر گراس در سال 2012 با انتشار شعری علیه رژیم اشغالگر قدس به تیتر اول روزنامه‌های جهان تبدیل شد. او در آوریل آن سال شعری را به نام «آن‌چه باید گفت» منتشر کرد که در آن اسراییل را تهدیدی علیه صلح جهانی خواند. چاپ این سروده در سه روزنامه نیویورک تایمز، ریپابلیکا و دویچه سایتونگ خشم مقام‌های اسراییلی را برانگیخت تا جایی‌که ورود این شاعر آلمانی را به سرزمین‌های اشغالی ممنوع اعلام کردند. گراس همچنین در مجموعه شعر خود، «فانی»، جاسوس هسته‌یی اسراییل را یک قهرمان خواند./ایسنا

«گونتر گراس» که بود و چرا به «دایناسور» معروف شد؟

روز گذشته گونتر گراس، نویسنده نامی آلمان در سن ۸۷ سالگی در گذشت. گونتر گراس که از او به عنوان «جالب‌ترین و تطبیق‌پذیر‌ترین دایناسور» یاد شده از مطرح‌ترین و پرحاشیه‌ترین نویسندگان سال‌های اخیر بود.

اما گراس که بود و چه کرد؟

به گزارش  ایسکانیوز، گونتر گراس متولد 16 اکتبر 1927 بود و زندگی‌ای مملو از فراز و فرود را تجربه کرد. او در خانواده‌ تقریبا سطح پایینی از پدری خواربارفروش در شهر دانتسیگ کنونی به دنیا آمد. مشتریان مغازه پدرش آن‌قدر فقیر بودند که نمی‌توانستند قرض‌های‌شان را بدهند. خانواده کاتولیک گراس در آپارتمانی بسیار کوچک زندگی می‌کردند. زندگی‌نامه‌نویس گراس در کتاب خود دوران کودکی او را به نقل از وی، «فضایی بین روح‌القدس و هیتلر» توصیف کرده است.

گراس 17 ساله بود که جنگ جهانی دوم درگرفت. او به عضویت حزب نازی درآمد اما دهه‌ها طول کشید تا توانست تجربیاتش را در این زمینه فاش کند. صحبت کردن درباره فعالیت او به عنوان یکی از اعضای حزب نازی به لکه ننگی در زندگی‌اش تبدیل شد. سال 2006 بود که گونتر گراس مجبور شد اعتراف کند در جریان جنگ جهانی دوم کاملا هم بی‌گناه نبوده است. گرچه او تنها یک نوجوان بود، به عضویت حزب نازی درآمده بود. «پوست کندن پیاز» کتابی بود که او در آن از تجربه حضور در حزب نازی نوشت. انتشار این خبر باعث شد بسیاری او را انسانی مزور و دورو بدانند. کتاب «پوست کندن پیاز» افشاگری بزرگ گراس بود که او با آن، نگاه سنگین منتقدان و اهل ادبیات و سیاست را به جان خرید.

 

گراس که به هنر علاقه‌مند بود، در رشته طراحی گرافیک و مجسمه‌سازی تحصیل کرد و عضو یک گروه جاز شد. او سفرهای زیادی در زندگی داشت، اما سرانجام در سال 1956 در پاریس آرام گرفت و به همراه همسر اولش زندگی معمولی‌ای را در این کشور شروع کرد. در همین دوران بود که استعدادش به عنوان یک نویسنده شکوفا شد.

 

موفقیت تکرار نشدنی طبل حلبی «طبل حلبی»

گونتر گراس اولین رمانش را با عنوان «طبل حلبی» در سال 1959 به نگارش درآورد و پیش از رسیدن به موفقیت و شهرت بین‌المللی، مورد انتقاد شدید جامعه محافظه‌کار آلمان غربی قرار گرفت. «طبل حلبی» به زبان‌های مختلف برگردانده شد و به سینما راه یافت. دقیقا چهار دهه پس از آن، جایزه نوبل ادبیات به گراس اهدا شد.

او در طول دوران نویسندگی‌اش در گونه‌های مختلف نمایشنامه،‌ شعر‌ و ادبیات‌ داستانی قلم می‌زد. «موش و گربه»‌، «سال‌های سگی‌»، «ماده موش»، «قرن من»، «آخرین رقص» و «از دفترچه خاطرات یک حلزون» از جمله مشهورترین کتاب‌های او هستند. شرایط و رخدادهای سیاسی و اجتماعی مهم‌ترین دغدغه‌های گراس بودند که انعکاس آن‌ها در آثارش هوایداست.

 

او که بومی دانتسیگ بود، به طور ویژه‌ای به رابطه مسالمت‌آمیز بین دو کشور آلمان و لهستان می‌پرداخت.

 

گرچه بسیاری از منتقدان، کتاب‌های گراس را سنگین و سیاسی می‌دانستند، آثار او در حلقه‌های بین‌المللی ادبی بازار داغی داشت. با همه این احوال هیچ یک از آثار او نتوانست موفقیتی را که «طبل حلبی» برایش به ارمغان آورد، تجربه کند.

 

زندگی چند وجهی گونتر گراس

گونتر گراس هنرمندی چندوجهی بود که علاوه بر نویسندگی و سرودن شعر، در مجسمه‌سازی و طراحی نیز دستی بر آتش داشت. او گه‌گاه طراحی جلد کتاب‌هایش را خودش انجام می‌داد.

این شاعر و نویسنده در دی‌ماه سال گذشته در مصاحبه‌ با روزنامه محلی «پاسائور نوئه پرس» گفت: من الان 86 ساله‌ام و فکر نمی‌کنم بتوانم از پس یک رمان دیگر برآیم. وضعیت سلامتی‌ام به من اجازه نمی‌دهد مشغول پروژه‌هایی شوم که پنج یا شش سال طول می‌کشند و این زمانی است که باید برای پژوهش درباره یک رمان صرف کرد. این روزها وقتم را با طراحی و نقاشی با آبرنگ می‌گذرانم و از این فعالیت خلاقانه چند متن اولیه تولید شده است.

 

گراس را بیش‌تر به عنوان یک چپ‌گرای افراطی می‌شناختند که آرای سیاسی‌اش بین مردم دودستگی ایجاد می‌کرد. او که از سال 1961 خود را وقف حزب سوسیال دموکرات کرد یکی از افرادی بود که «ویلی برنت» را در کمپین انتخاباتی سال 1969 حمایت کرد. با این‌که گراس پس از چند سال فعالیت‌های سیاسی‌اش را کاهش داد، همیشه نگاهی انتقادآمیز و موشکافانه نسبت به مسائل سیاسی کشورش و حتی جهان داشت. شهرت بین‌المللی او نیز به پررنگ‌تر شدن اظهارات سیاسی‌اش در رسانه‌ها کمک می‌کرد.

 

اقدام انقلاب گراس چه بود؟

یکی از اقدام‌های انقلابی اخیر گراس انتشار شعری به نام «آن‌چه باید گفت» در آوریل 2012 بود. او در این اثر خط‌مشی و سیاست‌های رژیم غاصب اسراییل و تحریم هسته‌یی علیه ایران را به باد انتقاد گرفت. گراس در این شعر اسراییل را تهدیدی علیه صلح جهانی خواند. چاپ این سروده در سه روزنامه «نیویورک تایمز»، «ریپابلیکا» و «دویچه سایتونگ» خشم مقام‌های اسراییلی را برانگیخت؛ تا جایی‌که ورود این شاعر آلمانی را به سرزمین‌های اشغالی ممنوع اعلام کردند.

 

این شعر باعث شد برخی گراس را به داشتن افکار ضدیهود متهم کنند. با همه این احوال منتقدان و بزرگان ادبیات جهان او را یکی از توانمندترین راویان قدرت در ادبیات آلمان می‌دانستند. «موریتس رینکه» نویسنده همیشه از او به عنوان «جالب‌ترین و تطبیق‌پذیر‌ترین دایناسور» یاد می‌کرد.

 

آخرین سخنان جنجالی گونتر گراس !

آخرین سخنان جنجالی گونتر گراس حدود دو ماه پیش او را به سوژه رسانه‌ها بدل کرد. روزنامه آلمانی «نووست‌فالیش» به نقل از گراس، بروز جنگ جهانی دیگری را محتمل دانست. این شاعر 87 ساله ظهور شکل جدیدی از درگیری‌ها را دلیل هراس خود از چنین مسأله‌ای بیان کرد. گراس همچنین در بخش دیگری از سخنانش به استفاده از اینترنت برای بلوکه کردن سیستم اقتصادی جنگ‌افروزی و شرایط غیرقابل درکی که در کشورهایی مثل اوکراین و سوریه همچون جنگ‌های کلاسیک در جریان است، اشاره کرد.

 

ترجمه های ضعیف از آثار گراس در ایران و سوخته شدن این نویسنده

علی‌اصغر حداد می‌گوید: به دلیل ناآشنایی مترجمان فارسی‌زبان آثار گونتر گراس، کتاب‌های این نویسنده در ایران عملا سوخته است.

 

این مترجم پیشکسوت در پی‌ درگذشت گونتر گراس نویسنده شهیر آلمانی برنده نوبل ادبیات گفت: گونتر گراس نویسنده بزرگ آلمانی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین نویسندگان این کشور بود که نوشتن را پس از جنگ جهانی دوم آغاز کرد و با رمان «طبل حلبی» به شهرت زیادی رسید و جایزه نوبل را از آن خود کرد.

او در ادامه گفت: گونتر گراس در نوشته‌هایش خیلی به دانتسیگ شهری که در آن متولد شد می‌پرداخت و فضای این شهر را در دوره فاشیسم به خوبی شرح داده که «طبل حلبی» نمونه آن است.

 

حداد افزود: گراس به لحاظ سیاسی نسبتا چپ بود و این اواخر به ریاکاری‌هایی که به خاطر گذشته تاریخی آلمان رواج داشت، انتقاد می‌کرد. اما در همین اواخر کشف شد که او در دوره نوجوانی جزو سازمان جوانان هیتلر بوده که آن زمان عضویت در آن اجباری بوده اما او این موضوع را کتمان کرده بود.

 

او همچنین بیان کرد: گونتر گراس از نویسندگان مشهور آلمانی بود که کتاب‌هایش پرفروش شده است. اگر میزان محبوبیت را در میزان فروش کتاب‌ها در نظر بگیریم «طبل حلبی» فروش بسیار بالایی در جهان داشته و از این نظر می‌توانیم پی‌ ببریم که او محبوبیت زیادی داشته است.

 

حداد درباره آثار ترجمه‌شده این نویسنده آلمانی در ایران نیز گفت: واقعیت امر این است که کارهای گونتر گراس در ایران ترجمه شده است؛ از جمله این آثار دو ترجمه از «طبل حلبی» است که ترجمه سروش حبیبی ترجمه بهتری است. اما بقیه کارها ترجمه‌های بسیار ضعیفی هستند چون این آثار را کسانی ترجمه کرده‌اند که نه زبان آلمانی را می‌شناختند و نه خودِ گونتر گراس را، بنابراین کتاب‌هایش در ایران عملا سوخته است.

مطالب بیشتر؛

کلیدواژه ها: ، ، ، ،






عناوین ویژه